संजय गांधी निराधार योजना मार्च-एप्रिलचे पैसे आले नाहीत? घरबसल्या तक्रार करा, काम होईल

संजय गांधी निराधार योजनेच्या अनेक लाभार्थ्यांना मार्च आणि एप्रिल महिन्याचे पैसे अजून मिळालेले नाहीत. दिव्यांग, विधवा महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि आजारी व्यक्ती — सगळेच प्रतीक्षेत आहेत. मात्र आता तहसील कार्यालयात न जाताच घरबसल्या आपले काम करून घेण्याचा एक सोपा मार्ग आहे. आपले सरकार पोर्टलवर तक्रार अर्ज कसा करायचा, एका लाभार्थ्याचे काम कसे पूर्ण झाले, युडीआयडी कार्ड आणि जन्मतारखेची चूक कशी दुरुस्त झाली — हे सगळं या लेखात सविस्तर जाणून घेणार आहोत.

६०% लाभार्थ्यांना पैसे मिळाले नाहीत — समस्या काय आहे?

महाराष्ट्रातील संजय गांधी निराधार योजनेच्या अंदाजे ६०% लाभार्थ्यांच्या खात्यात मार्च आणि एप्रिल महिन्याचे पैसे अद्याप जमा झालेले नाहीत. यामध्ये दिव्यांग व्यक्ती आहेत, विधवा महिला आहेत, ज्येष्ठ नागरिक आहेत आणि गंभीर आजाराने त्रस्त असलेल्या व्यक्ती आहेत. या सगळ्यांसाठी हे पैसे म्हणजे जगण्याचा आधार आहे. औषध घेण्यासाठी, जेवणासाठी, घरखर्चासाठी या पैशांची खूप गरज असते. पण महिना उलटला, दुसरा महिना उलटला आणि खाते तपासले तर शून्य. अनेकांनी तहसील कार्यालयात चकरा मारल्या, कागदपत्रे नेली, पण काम झाले नाही. कर्मचाऱ्यांकडून नीट उत्तर मिळाले नाही. उलट कधी कधी उद्धट वागणूक मिळाली. या सगळ्यामुळे लाभार्थी अत्यंत निराश झाले आहेत. मात्र आता एक असा मार्ग सापडला आहे की ज्यामुळे तहसील कार्यालयात न जाताही काम होऊ शकते. आणि हे कागदोपत्री सिद्ध झाले आहे. एका लाभार्थ्याने हा मार्ग वापरला आणि त्यांचे काम पूर्ण झाले. त्याचा पुरावाही उपलब्ध आहे.

दिव्यांग पेन्शन योजना १२ मे २०२६ पासून खात्यात पैसे जमा होणार संपूर्ण अपडेट

आपले सरकार पोर्टल — तुमचे शस्त्र आहे

मुख्य मुद्दा: आपले सरकार पोर्टलवर तक्रार अर्ज केल्यानंतर तहसील कार्यालय स्वतः तुमचे काम पूर्ण करण्यास बांधील आहे.

महाराष्ट्र शासनाने एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. यापुढे संजय गांधी निराधार योजना, श्रावण बाळ सेवा योजना आणि राज्य निवृत्तीवेतन योजनेच्या लाभार्थ्यांना अनुदान मिळण्याची जबाबदारी संबंधित तहसीलदार कार्यालयाची आहे. मुख्यमंत्री कार्यालय, सामाजिक न्याय मंत्री अतुल सावे आणि मुख्य सचिव यांनी या विषयाची दखल घेतली आहे. शासनाच्या या निर्णयानुसार जर एखाद्या लाभार्थ्याचे पैसे आले नाहीत, तर त्याने आपले सरकार पोर्टलवर तक्रार अर्ज केल्यास तहसीलदार कार्यालय त्या लाभार्थ्याचे सर्व पेंडिंग काम पूर्ण करण्यास जबाबदार असेल. लाभार्थ्याला स्वतः कार्यालयात जाण्याची गरज नाही. कागदपत्रे घेऊन चकरा मारण्याची गरज नाही. फक्त पोर्टलवर अर्ज केला की अधिकाऱ्यांनी स्वतः त्या लाभार्थ्याची माहिती तपासायची, चुका दुरुस्त करायच्या आणि पैसे येतील याची व्यवस्था करायची. हे ऐकायला खूप चांगले वाटते, पण हे खरोखरच घडले आहे. एका लाभार्थ्याने हे करून दाखवले आहे.

दिव्यांग शिष्यवृत्ती योजनेत मोठा बदल दिव्यांग विद्यार्थ्यांच्या शिष्यवृत्तीत वाढ शासन निर्णय

एका लाभार्थ्याची यशोगाथा — पुराव्यासहित

मुख्य मुद्दा: ८ मे २०२६ रोजी आपले सरकार पोर्टलवर तक्रार केलेल्या एका ७५% दिव्यांग लाभार्थ्याचे काम तहसीलदार कार्यालयाने तातडीने पूर्ण केले.

एका ७५% दिव्यांग लाभार्थ्याने ८ मे २०२६ रोजी आपले सरकार पोर्टलवर एक तक्रार अर्ज दाखल केला. त्या अर्जात त्यांनी स्पष्ट लिहिले होते की ते ७५% दिव्यांग आहेत आणि संजय गांधी निराधार योजनेअंतर्गत त्यांचे मार्च आणि एप्रिल या दोन्ही महिन्यांचे अनुदान त्यांच्या खात्यात जमा झालेले नाही. त्यांनी संजय गांधी कार्यालयात वेळोवेळी जाऊन सर्व आवश्यक कागदपत्रेही सादर केली होती, तरीही पैसे आले नव्हते. या तक्रारीनंतर तहसीलदार कार्यालयाने तातडीने दखल घेतली. त्यांनी डीबीटी पोर्टलवर त्या लाभार्थ्याची माहिती तपासली. तपासणीत असे दिसले की त्या लाभार्थ्याच्या युडीआयडी कार्डचे स्टेटस फेल दाखवत होते आणि दिव्यांग प्रमाणपत्रात जन्मतारीख चुकीची नोंदवलेली होती. म्हणजेच डेट ऑफ बर्थ इनकरेक्ट असा त्रुटी दाखवत होता. हीच त्रुटी पैसे न येण्याचे मुख्य कारण होती. त्यांनी फक्त आधार कार्ड आणि युडीआयडी कार्डची प्रत अर्जासोबत अपलोड केली आणि तहसीलदार कार्यालयाने स्वतः डीबीटी पोर्टलवर जाऊन ती माहिती दुरुस्त केली. मार्च महिन्याचे पैसे बँक ऑफ इंडियामार्फत खात्यात जमा झाल्याचेही त्यांनी नमूद केले आणि एप्रिल महिन्याच्या पैशांसाठी आवश्यक ते बदल डीबीटी पोर्टलवर केल्याचा पुरावाही दिला.

डीबीटी पोर्टलवर नवीन अपडेट — ६ मे पासून काय बदलले?

मुख्य मुद्दा: ६ मे २०२६ पासून डीबीटी पोर्टलवर नवीन अपडेटेशन सुरू झाले आहे ज्यामुळे लाभार्थ्यांच्या माहितीतील त्रुटी आता दिसू लागल्या आहेत.

एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात घेणे आवश्यक आहे. ६ मे २०२६ पासून डीबीटी पोर्टलवर नव्याने अपडेटेशनची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. या अपडेटमुळे आता पोर्टलच्या डॅशबोर्डवर प्रत्येक लाभार्थ्याची माहिती अधिक स्पष्टपणे दिसू लागली आहे. युडीआयडी कार्डचे स्टेटस बरोबर आहे का, दिव्यांग प्रमाणपत्र वैध आहे का, जन्मतारीख बरोबर आहे का, बँक खाते आधारशी लिंक आहे का — या सगळ्या गोष्टी आता डॅशबोर्डवर दिसतात. अनेक लाभार्थ्यांच्या माहितीत अशा छोट्या छोट्या त्रुटी आहेत ज्या त्यांना माहितही नाहीत. पण त्याच त्रुटींमुळे पैसे अडकलेले आहेत. म्हणूनच आपले सरकार पोर्टलवर अर्ज केल्यानंतर तहसीलदार कार्यालय डीबीटी पोर्टलवर जाऊन या त्रुटी तपासतात आणि त्या दुरुस्त करतात. त्यामुळे पुढील महिन्यांत पैसे नियमितपणे येण्यास मदत होते. हे फक्त एकवेळचे काम नाही, तर कायमस्वरूपी समस्या सुटते.

कृषी मित्र योजना : गावात राहून नोकरी करा, दरमहा १८,००० मानधन मिळवा

आपले सरकार पोर्टलवर अर्ज कसा करायचा?

मुख्य मुद्दा: आपले सरकार पोर्टलवर तक्रार अर्ज करणे अत्यंत सोपे आहे आणि तो अर्ज केल्यानंतर तहसील कार्यालय स्वतः तुमची समस्या सोडवते.

आपले सरकार पोर्टल हे महाराष्ट्र शासनाचे अधिकृत तक्रार निवारण संकेतस्थळ आहे. या पोर्टलवर जाऊन तक्रार अर्ज करणे खूप सोपे आहे. सर्वात आधी aaplesarkar.mahaonline.gov.in या संकेतस्थळावर जायचे आहे. तिथे नोंदणी करायची आहे किंवा आधीच नोंदणी केली असेल तर लॉगिन करायचे आहे. त्यानंतर तक्रार विभागात जाऊन नवीन तक्रार दाखल करायची आहे. तक्रारीत स्पष्टपणे लिहायचे आहे की संजय गांधी निराधार योजनेअंतर्गत मार्च आणि एप्रिल महिन्याचे अनुदान माझ्या खात्यात जमा झालेले नाही. त्यासोबत युडीआयडी कार्डची प्रत आणि आधार कार्डची प्रत अपलोड करायची आहे. एवढेच करायचे आहे. त्यानंतर संबंधित तहसीलदार कार्यालयाकडे ही तक्रार जाईल आणि त्यांना उत्तर द्यावे लागेल. शासनाच्या निर्देशानुसार ते उत्तर देताना लाभार्थ्याची माहिती तपासतात, त्रुटी दुरुस्त करतात आणि पैसे येण्याची व्यवस्था करतात. जे कार्यालयात जाऊन होत नव्हते ते पोर्टलवरच्या एका अर्जाने होते, हे सिद्ध झाले आहे.

कोणत्या लाभार्थ्यांनी हे करायला हवे?

मुख्य मुद्दा: ज्या संजय गांधी निराधार योजनेच्या लाभार्थ्यांना मार्च किंवा एप्रिल महिन्याचे पैसे आले नाहीत, त्यांनी तातडीने हा अर्ज करावा.

संजय गांधी निराधार योजनेच्या सर्व लाभार्थ्यांना ही माहिती लागू होते. यामध्ये दिव्यांग व्यक्ती, विधवा महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि गंभीर आजाराने ग्रस्त असलेल्या व्यक्ती — या सर्वांचा समावेश आहे. श्रावण बाळ सेवा योजनेचे आणि राज्य निवृत्तीवेतन योजनेचे लाभार्थीही हा मार्ग वापरू शकतात. ज्यांना मार्च महिन्याचे पैसे आले नाहीत त्यांनी अर्ज करायचा आहे. ज्यांना एप्रिल महिन्याचे पैसे आले नाहीत त्यांनीही अर्ज करायचा आहे. ज्यांना दोन्ही महिन्यांचे पैसे आले नाहीत त्यांनी तर नक्कीच अर्ज करायचा आहे. अर्ज करताना डेट ऑफ बर्थ, युडीआयडी कार्ड स्टेटस, दिव्यांग प्रमाणपत्राची वैधता या गोष्टी तपासल्या जातात. त्यात काही चूक असेल तर ती दुरुस्त केली जाते. त्यामुळे जे लाभार्थी खरोखरच पात्र आहेत पण तांत्रिक कारणांमुळे पैसे मिळत नाहीत, त्यांची समस्या या मार्गाने सुटू शकते.

या माहितीचा फायदा इतरांना द्या

ही माहिती फक्त तुमच्यापुरती ठेवू नका. तुमच्या गावात, परिसरात, नात्यागोत्यात जे संजय गांधी निराधार योजनेचे लाभार्थी आहेत, त्यांच्यापर्यंत ही माहिती पोहोचवा. अनेक वृद्ध लाभार्थी, दिव्यांग बांधव आणि विधवा महिलांना मोबाईल वापरणे जड जाते. त्यांच्यासाठी त्यांच्या मुलांनी किंवा नातेवाइकांनी हा अर्ज करून द्यायला हवा. एका साध्या अर्जाने महिनोंमहिने अडकलेले पैसे येऊ शकतात. हे काम कोणीतरी करायला मदत केली तर त्या गरजू माणसाचे खूप मोठे उपकार होतात. आपले सरकार पोर्टलवर अर्ज करणे हे मोफत आहे, सोपे आहे आणि परिणामकारक आहे — हे आता सिद्ध झाले आहे.